Co to jest „squawk”?
Każdy samolot ma na pokładzie transponder – urządzenie, które cały czas nadaje czterocyfrowy kod przydzielony przez kontrolera ruchu lotniczego. Ten kod to po angielsku squawk. Zwykle nic nie znaczy dla postronnych, ale trzy kody są zarezerwowane na sytuacje wyjątkowe i zna je każdy pilot na świecie.
Trzy kody alarmowe
- 7700 niebezpieczeństwo – coś się dzieje na pokładzie: usterka, zasłabnięcie pasażera, mało paliwa
- 7600 brak łączności – załoga nie może rozmawiać przez radio z kontrolerem
- 7500 bezprawna ingerencja – np. próba porwania; czasem ustawiony przez pomyłkę i szybko zmieniony
Czy 7700 oznacza katastrofę?
Nie. Kod 7700 to prośba o pierwszeństwo i pomoc. Najczęściej chodzi o pasażera, który potrzebuje lekarza, albo o usterkę, przy której lepiej wylądować wcześniej. Zdecydowana większość takich lotów kończy się zwykłym, bezpiecznym lądowaniem.
Skąd wiemy, co dzieje się w powietrzu?
Samoloty same nadają swoją pozycję, wysokość i kod (system ADS-B). Sygnał odbierają tysiące anten ustawionych przez pasjonatów na całym świecie, a dane zbiera sieć adsb.fi. Co 15 sekund sprawdzamy wszystkie samoloty nad Polską.
Kiedy strona pokazuje alarm?
Gdy samolot nad Polską nadaje kod alarmowy przez mniej więcej 45 sekund (trzy odczyty z rzędu). Dzięki temu nie straszymy chwilowymi pomyłkami ani zakłóceniami. Kiedy samolot zmieni kod albo zniknie z danych, alarm się kończy.
Kafelek u góry i radar
Zielony kafelek znaczy, że żaden samolot nad Polską nie nadaje kodu alarmowego. Przy alarmie kafelek zmienia kolor na czerwony, żółty lub różowy, a pod nim pojawia się radar – mapa z samolotem, jego trasą i danymi: linią, modelem, wysokością i prędkością.
Kafelki lotnisk
Pokazują, ile samolotów jest w promieniu 30 km od lotniska i niżej niż ok. 3 km – czyli najczęściej startuje albo ląduje. Strzałka ↘ to samoloty schodzące do lądowania, ↗ – wznoszące się po starcie. Czerwony kafelek oznacza alarm w pobliżu tego lotniska.
Zamknięte lotnisko
Gdy Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) zamknie lotnisko – np. z powodu działań wojska, pogody albo awarii – wydaje oficjalny komunikat lotniczy NOTAM. Kafelek takiego lotniska dostaje wtedy ZAMKNIĘTE i pomarańczowo-szare paski, a pod nazwą widać, do której godziny obowiązuje zamknięcie. W takich samych paskach jest wtedy listwa „Lotniska”, także zwinięta. Wszystkie zamknięcia – także zaplanowane i zakończone – są w archiwum zamknięć lotnisk.
Pasek pogody na dole
To skrót oficjalnej depeszy pogodowej lotniska (METAR): temperatura, wiatr, widzialność, chmury i ciśnienie. Plakietka mówi, jak się lata: VFR dobra pogoda, MVFR trochę gorsza, IFR i LIFR nisko chmury lub słaba widoczność – lądowanie tylko według przyrządów.
Jak dostać powiadomienie?
Kliknij „Włącz alarm w tle” w panelu „Alarm w tle”. Powiadomienie przyjdzie, nawet gdy zamkniesz tę kartę albo zablokujesz telefon. Na iPhonie najpierw dodaj stronę do ekranu początkowego (Udostępnij → „Do ekranu początkowego”). Przy otwartej stronie możesz też włączyć dźwięk.
Archiwum alarmów
Każdy zakończony alarm trafia do archiwum i dostaje własną stronę: mapę trasy samolotu, jego dane, godzinę początku i końca oraz wyjaśnienie, co oznaczał kod. Możesz tam sprawdzić, co działo się nad Polską w ostatnich dniach i miesiącach.
Czego strona nie wie?
Nie znamy przyczyny alarmu ani tego, co dzieje się na pokładzie – widzimy tylko kod i lot. Dane mogą mieć kilkanaście sekund opóźnienia, a niektóre samoloty (np. wojskowe lub lecące nisko poza zasięgiem anten) mogą być niewidoczne. To serwis informacyjny, a nie oficjalny system służb ruchu lotniczego.